تارقاقلاشتۇرۇلغان فوتوۋولتاىكنىڭ ئىككىنچى يېرىمى: بايلىق سەرپىياتى ئۈچۈن كۈرەش

31-ماي ئاخىرلىشىشى بىلەن، سىياسەتلەرنىڭ يېتەكچىلىكىدە، تارقىتىلغان فوتوۋولت بازىرى پۈتۈنلەي يېڭى تەرەققىيات دەۋرىگە كىردى.

ھازىرغا قەدەر، ئېلان قىلىنغان ياكى جامائەت پىكىر ئېلىش لايىھىسىدە تۇرغان 17 ئۆلكە تارقاقلاشتۇرۇلغان فوتوۋولت باشقۇرۇش تەدبىرى ئىچىدە، 11 ئۆلكە ئادەتتىكى سانائەت ۋە سودا ئىشلەتكۈچىلىرىنىڭ ئۆزى ئىشلىتىدىغان نىسبىتىنىڭ %50 تىن %90 كىچە بولۇشىنى تەلەپ قىلىدۇ، پەقەت 6 ئۆلكە ھازىرغىچە بۇنداق تەلەپنى قويمىدى.

136-نومۇرلۇق ھۆججەتنىڭ ئارقا كۆرۈنۈشىگە ئاساسلانغاندا، تولۇق تورغا ئۇلىنىشقا يول قويغان تۈرلەر ئۈچۈنمۇ، توك باھاسى بارغانسېرى تۆۋەنلەيدۇ.

كېيىنكى قەدەمدە، تارقىتىلغان فوتوۋولت بازىرىدا، ئىستېمال تۈرنى يولغا قويۇشتىكى مۇھىم ئامىلغا ئايلاندى. ئەنئەنىۋى ئۆگزە ۋە قانال بايلىقلىرى ئاستا-ئاستا يۈك ئىستېمالىغا مەركەزلەشكەن تەرەققىيات مودېلىغا قاراپ يۈزلىنىۋاتىدۇ، ھەمدە كىرىمنىڭ ئەكس ئېتىشى ئۈچۈن تېخىمۇ كۆپ قوشۇمچە قىممەتكە ئېھتىياجلىق.

ئىستېمال ۋە توك باھاسىنىڭ ئىككى تەرەپلىمە ئېشىشى

يېڭى تارقىتىلغان فوتوۋولت باشقۇرۇش تەدبىرلىرىدە سودا ۋە سانائەت فوتوۋولت ئېنېرگىيەسىنىڭ تولۇق تورغا ئۇلىنىشىنى بىكار قىلىش، تارقىتىلغان فوتوۋولت ئېنېرگىيەسىنىڭ يەرلىك ئىستېمالنىڭ تەرەققىيات پىرىنسىپىغا قايتىشىنى ئىلگىرى سۈرۈشنى مەقسەت قىلىدۇ. 136-نومۇرلۇق ھۆججەتتە ئىلگىرى سۈرۈلگەن تولۇق فوتوۋولت ئېنېرگىيەسىنىڭ بازارغا كىرىشى بىلەن بىرلەشتۈرۈلگەندە، بۇ ئىستېمالنىڭ پەقەت تۈرنى يولغا قويۇشنىڭ يادروسى بولۇپلا قالماي، يەنە تۈرنىڭ كىرىم سەۋىيىسىدىكى مۇھىم ئامىل ئىكەنلىكىنى بىلدۈرىدۇ.

يېقىنقى تارقىتىلغان فوتوۋولت تۈرلىرىنىڭ باھا تەكلىپ قىلىش ئەھۋالىدىن قارىغاندا، ئائىلە فوتوۋولت تۈرلىرىگە ئاساسەن باھا تەكلىپ قىلىنمايدۇ، سودا ۋە سانائەت فوتوۋولت تۈرلىرىنىڭ ھەممىسى ئۆزلۈكىدىن ئىشلەپچىقىرىش ۋە ئۆزلۈكىدىن ئىستېمال قىلىش شەكلىدە ئېلىپ بېرىلىدۇ، شۇنداقلا تورغا كىرگۈزۈلگەن ئېشىنچا توك بىلەن تەمىنلەيدۇ، ئۆزلۈكىدىن ئىستېمال قىلىش نىسبىتى دېگۈدەك %50 تىن ئاشىدۇ. توك باھاسى ئىككى خىل ھېسابلاش مودېلىغا بۆلۈنىدۇ. بىرى EMC بەلگىلەنگەن توك باھاسى بولۇپ، ھەر كىلوۋات سائەت ئۈچۈن 0.25 دىن 0.5 يۈەنگىچە. يەنە بىرى بولسا، ئىشلىتىلگەن ۋاقىتتىكى توك باھاسىنىڭ ئوتتۇرىچە ئېغىرلىقى بىلەن ھېسابلىنىدىغان باھاسى بولۇپ، چەگىرمە بىلەن ھېسابلىنىدۇ.

ئېلېكتر ئېنېرگىيەسى بازىرىدىكى فوتوۋولت ئېنېرگىيىسىنىڭ ئوتتۇرىچە ھېسابلىشىش باھاسى بىلەن سېلىشتۇرغاندا، فوتوۋولت شىركەتلىرى ئۈچىنچى تەرەپ ئېلېكتر ئېنېرگىيەسى سودا ئاپپاراتلىرىدىن كۆرۈۋېلىشقا بولىدۇكى، 2024-يىلى ھەر قايسى ئۆلكىلەردە فوتوۋولت ئېنېرگىيىسىنىڭ ئوتتۇرىچە سودا باھاسى ئاساسەن ھەر كىلوۋات سائەت ئۈچۈن 0.2 دىن 0.4 يۈەنگىچە بولىدۇ، فوتوۋولت ئېنېرگىيىسىنىڭ باھاسى 2025-يىلى داۋاملىق تۆۋەنلەيدۇ.

مەسىلەن، ئىچكى موڭغۇلىيە غەربىي بازىرىدا، 2024-يىلى فوتوۋولت ئېنېرگىيىسىنىڭ ئوتتۇرىچە نەق باھاسى 0.289 يۈەن/كىلوۋات سائەت بولغان. قانداقلا بولمىسۇن، 2025-يىلى مايدا ئاشكارىلانغان ئۇچۇرلارغا قارىغاندا، ئاپرېلدا فوتوۋولت ئېنېرگىيىسىنىڭ ئوتتۇرىچە نەق باھاسى 0.16 يۈەن/كىلوۋات سائەت بولغان. بۇنىڭدىن باشقا، تارقاق فوتوۋولت ئېنېرگىيىسىنىڭ ئاساسلىق ئۆلكىلىرى بولغان جياڭسۇ ۋە گۇاڭدۇڭنىڭمۇ 2025-يىلى توك باھاسى سەۋىيەسىدە تۆۋەنلەش يۈزلىنىشى كۆرۈلگەن. مەسىلەن، جياڭسۇ ئۆلكىسىنىڭ ئوتتۇرا ۋە ئۇزۇن مۇددەتلىك توختاملىق توك باھاسى ئاپرېلدىكى 0.395 يۈەن/كىلوۋات سائەتتىن ئىيۇندىكى 0.31 يۈەن/كىلوۋات سائەتكە چۈشكەن.

شۇنى ئالاھىدە تەكىتلەش كېرەككى، تارقاقلاشتۇرۇلغان فوتوۋولت توك ئىشلەپچىقىرىش سىستېمىسى كىچىك ۋە تارقاق بولغاچقا، توك بازىرى سودىسىغا قاتنىشىش ئىقتىدارى يېتەرلىك ئەمەس ھەمدە توك بازىرىنىڭ ئوتتۇرىچە باھاسىنى پاسسىپ قوبۇل قىلىش ئېھتىماللىقى يۇقىرى. بۇ دېگەنلىك، ئۇنىڭ ھېسابلىش توك باھاسى يۇقىرىدا تىلغا ئېلىنغان ئىككى توك باھاسى ھېسابلىش مودېلىدىن تۆۋەن بولۇشى مۇمكىن.

شۇڭلاشقا، تارقىتىلغان فوتوۋولت ئېنېرگىيەسىگە ئائىت يېڭى سىياسەتلەر ۋە بازارغا تولۇق ئېلېكتر ئېنېرگىيەسى كىرگۈزۈش توغرىسىدىكى يېڭى سىياسەتلەرنىڭ ئارقىسىدا، يۇقىرى ئىستېمال بەلگىلىك دەرىجىدە يۇقىرى ئاساسىي ئېلېكتر ئېنېرگىيە باھاسىنىڭ بولۇشىنى بىلدۈرىدۇ. كىم كۆپرەك ئىستېمال بايلىقىنى ئىگىلىۋالسا، تۈر تاللاش بوشلۇقى تېخىمۇ كۆپ بولىدۇ. تارقىتىلغان فوتوۋولت ئېنېرگىيەسى يەنە ئىستېمالنىڭ ئۈستۈنلۈكنى ئىگىلىگەن دەۋرنى باشلاپ كەلدى، بەزى تارقىتىلغان فوتوۋولت ئېنېرگىيە تەرەققىياتچىلىرى ئاللىقاچان تەرەققىيات ئىستراتېگىيىسىنى ئاكتىپ ئۆزگەرتمەكتە.

بايلىق رىقابىتىنىڭ ئارقىسىدىكى مودېل يېڭىلىق يارىتىش

ئەمەلىيەتتە، تارقاقلاشتۇرۇلغان فوتوۋولت بازىرىنىڭ ھازىرقى كۆلەمگە يېتىشى تەرەققىياتچىلارنىڭ ئارقىسىدىكى مەبلەغ سالغۇچىلارنىڭ تۈرتكىسىدىن ئايرىلالمايدۇ. قانداقلا بولمىسۇن، يېڭى سىياسەتلەر كەلتۈرۈپ چىقارغان پايدا ئېنىقسىزلىقى مەبلەغ سالغۇچىلارنىڭ ئازىيىشىغا سەۋەب بولدى. فوتوۋولت تەرەققىياتچىلىرى چىقىمنى تۆۋەنلىتىش ياكى قوشۇمچە قىممەتنى ئاشۇرۇش ئۈچۈن ئۆزلىرىنىڭ مودېللىرىدا يېڭىلىق يارىتىشقا باشلىدى، ئاندىن ئالدىن ماسلىشىش ئۈچۈن ئوخشىمىغان خەۋپ-خەتەرگە مايىللىقى بار مەبلەغ سالغۇچىلارنى تونۇشتۇردى.

شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، سىياسەت يېتەكچىلىكى ئاستىدا بايلىق ھەققى ۋە ئۆگزە ئىجارە ھەققى قاتارلىق تېخنىكىلىق بولمىغان چىقىملارنى ئازايتىش تۈرلەرنىڭ ئۈزلۈكسىز يولغا قويۇلۇشىغا كاپالەتلىك قىلالايدۇ. قانداقلا بولمىسۇن، بۇ سېتىش ۋەكىللىرىنىڭ يوقىلىشىغا ئېلىپ كېلىشى مۇمكىن. بازارنىڭ ئېشىشى بىلەن چىقىمنى كونترول قىلىشنى قانداق تەڭشەش تارقاقلاشتۇرۇلغان فوتوۋولت كارخانىلىرى ئۈچۈن يېڭى بىر خىرىس.